Open Source Building Information Modelserver (BIMserver.org)

Het BIMserver.org project levert open source software waarmee mensen zelf hun eigen BIMserver kunnen inrichten. Het is dus software en geen hardware.

Het open source BIMserver initiatief is gestart in 2008 maar door de laagdrempelige open source inzet groeit het snel. Visie van het sturende team is om een stabiel, open platform te maken waar iedereen extensies, plug-ins en uitbreidingen op kan bouwen. Wereldwijd wordt deze software, mede daarom, steeds vaker ingezet.

Het BIMserver.org initiatief richt zich duidelijk niet op eindgebruikers, maar op softwareontwikkelaars (die consequent ‘magiers’ genoemd worden)

Meer info:

IPD

~ Integrated Project Delivery

IPD is een samenwerkingsvorm (contractvorm) waarin de drie belangrijkste partijen (opdrachtgever, architect, aannemer) al voor het opstellen van een programma van eisen een overeenkomst aangaan. Belangrijk uitgangspunt bij IPD is dat de partners geen claims bij elkaar gaan leggen en samen zowel winst als verlies delen. Hiermee wordt integraal ontwerpen en bouwen gestimuleerd.

IPD is ontstaan vanuit de technische mogelijkheden van BIM en BIM heeft dan ook standaard een belangrijke plek in een IPD contract.

Er zitten ook gevaren aan IPD. De top 3:

  • Een IPD is als een regeerakkoord. Je tekent een contract zonder precies te weten wat er uit komt.
  • De no claims clausule is gebaseerd op vertrouwen. Als partijen elkaar in de praktijk niet vertrouwen zal dit problemen opleveren.
  • Tijdens het project ontstaan vaak meningsverschillen of een wijziging onderdeel uitmaakt van het projectbudget of het ‘voorbereidings’budget.

Er zijn in de praktijk duidelijk voordelen aan IPD (meer dan ooit hebben architect en aannemer zeggenschap over het project), maar dus ook duidelijk nadelen.

IPD is op dit moment vooral toegepast in de Verenigde Staten. Een juridische variant voor de EU en/of Nederland is er nog niet.

Meer info:

IFD: International Framework for Dictionaries – ISO 12006-3

De meeste objecten in een IFD library hebben in de datastructuur een overlap met elkaar. Zo hebben alle bouwproducten bijvoorbeeld een ‘naam’. De initiatiefnemers van de IFD library hebben besloten om dit soort data op dezelfde manier vast te leggen. Ook is vastgelegd hoe een link wordt gelegd naar andere objecten. Bijvoorbeeld een deur met scharnieren en glas: het concept ‘deur’ heeft een link naar de concepten ‘scharnier’ en ‘glas’.

Twee belangrijke voordelen zijn (1) dat bij het zoeken op een Nederlandse term de bibliotheek ook doorzocht wordt met de Engelse, Noorse, en diverse andere talen en (2) dat een zoekmachine dat geschikt is voor het doorzoeken van ISO 12006-3 compatible bibliotheken generiek toepasbaar is bij verschillende objectbibliotheken. Deze afspraak (die vergelijkbaar is met de Dublin Core) is vastgelegd bij de ISO en NEN organisaties onder nummer 12006-3.

Meer info:

IFD Library

Enkele jaren geleden zijn een aantal partijen gestart met het opstellen van afspraken voor uitbreiding van elementen in IFC. Samen zijn ze ondertussen bezig om een hele bibliotheek aan bouwkundige concepten te verzamelen. Bouwkundige concepten zijn bijv. gipskartonplaten, scharnieren, enz.. Het gaat hier dus om bouwkundige elementen die ‘concepten’ worden genoemd en die geen specifieke leverancier, noch geometrie bezitten. Ook hebben ze het aantal eigenschappen (properties) van bepaalde vaste IFC elementen zoals ‘deur’ uitgebreid.

Deze verzameling hebben ze in een zgn. bibliotheek gezet wat ze de ‘IFD library’ noemen. Deze bibliotheek wordt nog steeds aangevuld en de concepten (die fysiek op een server in Noorwegen staat) zijn te bekijken via een webservice-interface. De verwachting is dat geld gevraagd gaat worden per bezoek aan de bibliotheek, maar hier worden geen uitspraken over gedaan.

Uiteindelijk zal er in de bouw gewerkt worden met objectbibliotheken waar specifieke objecten (wel leveranciergebonden en wel met geometrie) in zullen staan. Er komen dan diverse producten die zijn beschreven volgens het beschreven ‘concept’ uit de IFD library. Een scharnier van leverancier A heeft een max. belasting die ‘maxNm’ wordt genoemd. Omdat leverancier B met zijn eigen bibliotheek hetzelfde ‘concept’ gebruikt voor een scharnier legt ook hij de max. belasting vast in ‘maxNm’ en zijn deze objecten onderling te vergelijken. De ‘concepten’ uit de IFD library worden dus gebruikt als een vertaling/relatie tussen verschillende specifieke objectbibliotheken.

Meer info: 

IFD: Uitbreidingsmechanisme van IFC

In IFC zitten een aantal vaste afspraken over hoe men bouwkundige elementen moet beschrijven en opslaan. Het gaat bijv. over muren, vloeren, deuren, daken, enz… Niet álle bouwkundige elementen zijn in IFC vastgelegd. Scharnieren of gipskartonplaten bijvoorbeeld niet. Dat zou de standaard te uitgebreid en complex maken om in de praktijk te gebruiken; daarnaast zou de standaard nooit af zijn. Daarom heeft IFC een uitbreidingsmogelijkheid (of ‘extensiemechanisme’) waardoor iedereen eigen nieuwe elementen kan aanmaken of extra eigenschappen aan bestaande kan toevoegen. Deze mechanismen worden in IFC genoemd respectievelijk ‘proxy’ (nieuw object zoals scharnier) en ‘propertysets’ (uitbreiden van eigenschappen van bijv. een deur). Met een beperkte groep mensen kun je samen afspreken wat en hoe je iets beschrijft. Daarmee ontstaat een mini-standaard voor die specifieke groep van mensen die zich houden aan de gemaakte afspraak. Hoewel de afspraken, en de structuur ervan, extern worden opgeslagen wordt de uiteindelijke data (dus de invulling van de eigenschappen) wel ‘gewoon’ in een IFC file geschreven.

Voorbeeld: verschillende partijen willen samen afspreken hoe ze voortaan informatie over een gipskartonplaat gaan uitwisselen. Verschillende partijen spreken af dat gipskartonplaten in hun IFC files een dikte, materiaal, geluidsisolatie en kleur hebben. Deze afspraak leggen ze vast in een definitie die ze ergens op internet zetten. Bij het uitwisselen van IFC data waar een gipskartonplaat in voorkomt worden vanaf nu altijd de vastgestelde eigenschappen ingevuld. In een IFC file staat dan bijvoorbeeld ‘12mm’, ‘gips’, ‘5db’ en ‘wit’. Ook staat er een link naar de plek op internet waar de afspraken te vinden zijn. In een andere file staan andere waarden (omdat het gaat om een andere gipsplaat), maar de structuur en de link naar de definitie is in al hun IFC files hetzelfde.

IFD

IFD is één begrip wat gebruikt wordt voor drie verschillende dingen. Het is erg verwarrend om één naam te hebben voor drie dingen, vandaar dat we het splitsen:

  1. Uitbreidingsmechanisme voor IFC
  2. IFD library
  3. IFD: International Framework for Dictionaries ISO 12006-3

ifcXML

~ Industry Foundation Classes eXtensible Markup Language

Als een gebruiker van BIM software een model exporteert naar IFC, dan gebeurt dat meestal in een zogenaamd ‘step’ bestand. Bij het openen van een dergelijk model in een teksteditor zoals ‘notepad’  of ‘wordpad’ zal de gebruiker een tekstfile zien met regelnummers en verwijzingen. Ook zijn de objecttypes zoals ‘WallStandardCase’ zichtbaar. Door verwijzingen van regelnummers kan de computer een heel IFC model opbouwen.

Een ifcXML file bevat inhoudelijk exact dezelfde IFC data. Het opgebouwde model zal in de computer dan ook tot hetzelfde resultaat leiden. Enige verschil is de manier waarop de data beschreven is. Bij openen van een ifcXML bestand in ‘notepad’  of ‘wordpad’ zal men geen regelnummers zien, maar een computertaal met haakjes zoals ‘<’ en ‘>’. Waar bij een step-bestand van IFC de objecttypes in hoofdletters werden geschreven aan het begin van de regel, staan deze data bij een ifcXML bestand tussen dergelijke haakjes.

De manier waarop de IFC data is beschreven (de syntax) is dus anders, maar de inhoud van de IFC data is hetzelfde. Deze verschillende manieren van beschrijven zijn mogelijk gemaakt om softwareleveranciers meer mogelijkheden te geven om IFC te ondersteunen. Beide manieren van beschrijven hebben elk hun eigen voor- en nadelen. Geen van beiden methoden is ‘de beste’. Meestal wordt de step methode gebruikt omdat deze de bron is en de kleinste bestanden oplevert.

SEM

~ Semantic Exchange Module

Semantic Exchange Modules (SEMs) zijn de kern van een nieuwe denkwijze voor de definitie van MVDs. Deze nieuwe benadering is meer flexibele en eenvoudiger tee implementeren en onderhouden dan de bestaande MVD methodiek.

SEMs zijn gebaseerd op IFC. Het fundamentele verschil tussen SEMs en MVDs is dat een kundig gebruiker zelf een filter op IFC kan definiëren en gebruiken in elke software. In plaats van het hard implementeren van bepaalde afspraken en standaarden in software, geeft het concept van SEMs de mogelijkheid om zelf, afhankelijk van het project en toepassing, een MVD (filter) met een eigen specifieke functionaliteit te gebruiken.

Het concept van SEMs is een idee van onder andere Chuck Eastman en Rafael Sacks en zit nog erg in de onderzoek/ontwikkelfase. Het moet nog blijken hoe volwassen en praktisch toepasbaar deze ontwikkeling zal worden.

IDM

~ Information Delivery Manual

Als de ene partij informatie levert aan de andere partij is het vaak nog maar de vraag of deze informatie compleet is en of de ontvangende partij nu wel de juiste informatie heeft om z’n werk goed te kunnen doen.

Daarom spreken ontvangende en versturende partijen vooraf af welke informatie ze wanneer naar elkaar sturen. Op die manier weet de sturende partij wanneer de dataset compleet is en gereed om verstuurd te worden en kan de ontvangende partij controleren of alles binnen is alvorens door te gaan met de verwerking ervan.

Ondanks de groeiende marktvraag zijn de ontwikkelingen rond IDM erg moeizaam. IDM is vooral bedoeld als technische standaard waarmee processen gestroomlijnd kunnen worden gestuurd. Bij gebrek aan bruikbare oplossingen rond IDM is het concept ‘idm’ de laatste tijd verworden tot het schrijven van een tekst document waarin afspraken worden voorgesteld (zie BIM handboek). Het dreigt daarom ingehaald te worden door nieuwe, vergelijkbare initiatieven zoals SEM’s.

Meer info:

IAI

~ International Alliance for Interoperability

De International Alliance for Interoperability (IAI) is inmiddels hernoemd naar ‘BuildingSMART International’

Zie ‘BuildingSMART International.